Yazılımcı olmanın tek bir yolu yok, ama işe yarayan yolların ortak noktası belli: bir alan seçmek, bir dili iyi öğrenmek, gerçek projeler yapmak ve o projeleri başkalarına göstermek. Diploma, kurs ya da bootcamp bu yolun bir parçası olabilir. Hiçbiri tek başına yazılımcı olmanız için yeterli değil.
Ben 2012'den beri yazılım yazıyorum ve 2020'den beri bunu profesyonel olarak yapıyorum. Bu yazıda önce kendi yolumu kısaca, sonra yazılım öğrenmek isteyen birine bugün önereceğim planı anlatıyorum. Kişisel kısım gerçek, plan kısmı benim fikrim.
Yazılımcı nasıl olunur? Kısa cevap
- Ne yapmak istediğinize karar verin: web, mobil, veri, oyun ya da gömülü sistemler.
- O alanın ana dilini seçin ve bırakmadan öğrenin.
- İlk günden küçük ama çalışan şeyler yapın.
- Git kullanın ve kodunuzu GitHub'a koyun.
- Bir topluluğa katılın, açık kaynağa katkı verin, geri bildirim alın.
- Junior ilanlarına ve stajlara başvurun, eksiklerinizi mülakatlardan öğrenin.
Geri kalan her şey bu adımların detayı.
Ben nasıl yazılımcı oldum?
Yazılımla tanışmam iş olarak değil, hobi olarak oldu. 2012'den 2018'e kadar forumlar yönettim. Bir forumu ayakta tutmak, sunucu ve veritabanı gibi kavramlarla erkenden uğraşmak demek. 2017'de bir chatbot yazdım ve yaklaşık bir yıl boyunca Türkiye'nin en büyük chatbot'u oldu.
Eğitim tarafında Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi'nde Bilgisayar Programcılığı okudum ve bölüm birincisi olarak, yüksek onurla mezun oldum. 2022'den beri Anadolu Üniversitesi'nde Yönetim Bilişim Sistemleri okuyorum. 2021-2022'de Google Developer Student Clubs Bandırma'nın çekirdek ekibindeydim.
İş tarafında ilk işim bir BT uzmanlığıydı: rutin işleri otomatikleştiren Bash ve Python scriptleri yazdım, Linux sunucularını izleyip ayakta tuttum. Sonra İstanbul'da bir Teknopark şirketinde Full-Stack Developer olarak Vue ve Nuxt arayüzleri ile backend servisleri yazdım. Ardından yaklaşık dört yıl bir şirkette Software Developer olarak çalıştım: tüm uygulamaları Docker'a taşıdım, NestJS servisleri ve Nuxt ile panel geliştirdim, üç junior geliştiriciye mentorluk yaptım. Bugün 90Pixel'de Backend Developer'ım. Bu arada ondan fazla açık kaynak projeye katkı verdim, birkaçını hâlâ hafta sonları sürdürüyorum.
Detaylı geçmişim ve projelerim ana sayfamda duruyor.
Yazılım öğrenmeye nereden başlamalı?
Önce alan seçin, çünkü dil seçimi alana bağlı:
| Alan | Ne yaparsınız | Başlangıç dili |
|---|---|---|
| Web frontend | Tarayıcıda çalışan arayüzler | JavaScript, sonra TypeScript |
| Web backend | API, veritabanı, sunucu | JavaScript/TypeScript (Node.js), Python, C#, Java |
| Mobil | iOS ve Android uygulamaları | Kotlin, Swift ya da React Native için JavaScript |
| Veri ve yapay zekâ | Analiz, modeller | Python |
| Oyun | Oyun motorları | C# (Unity), C++ |
Hangisini seçeceğinizi bilmiyorsanız web ile başlayın. Sonucu tarayıcıda hemen görüyorsunuz, iş ilanı çok, öğrendiğiniz şeylerin çoğu diğer alanlara da taşınıyor. Webin iki tarafını backend nedir ve full stack developer nedir yazılarında ayrıntılı anlattım.
Hangi programlama dili ile başlamalı?
Web için cevabım JavaScript. Tarayıcıda çalışan tek dil o, Node.js sayesinde sunucuda da çalışıyor. Temelleri oturduktan sonra TypeScript'e geçin: JavaScript'e tip ekliyor ve hataları kodu çalıştırmadan yakalıyor. Ben bugün neredeyse her şeyi TypeScript ile yazıyorum.
Veri ya da yapay zekâ ilginizi çekiyorsa Python. Okunması kolay, o alandaki kütüphanelerin çoğu Python için yazılmış.
Hangi dili seçerseniz seçin, ilk birkaç ay ikinci bir dile geçmeyin. Dil değiştirmek ilerleme gibi hissettiriyor ama sizi hep başlangıç seviyesinde tutuyor.
Yazılım öğrenmek için pratik bir plan
Web üzerinden gidiyorum, süreler sizin ne kadar vakit ayırdığınıza göre değişir.
1. Temeller
HTML, CSS ve JavaScript. Değişkenler, fonksiyonlar, diziler, nesneler, döngüler, DOM, olaylar, fetch ve async/await. Kaynak olarak MDN Web Docs ve javascript.info yeterli, ikisi de ücretsiz.
Bu aşamanın sonunda yapmanız gereken şey: bir API'den veri çekip sayfada listeleyen, düz JavaScript ile yazılmış bir sayfa.
2. Araçlar
Terminal, Git ve bir editör. Git'i erken öğrenin, her projeyi bir repoda tutun:
git init
git add .
git commit -m "first commit"
gh repo create ilk-projem --public --source=. --push
Son satır GitHub CLI (gh) ile repoyu oluşturup kodu gönderiyor. GitHub profiliniz zamanla CV'nizin en önemli parçası olacak.
3. Bir framework
Vue ya da React. Birini seçip onunla birkaç sayfalık bir uygulama yapın. Vue ile başlamak için:
npm create vue@latest
Burada TypeScript'i de açın. Kendi kullandığım tarafta Vue ve Nuxt var, ama React de aynı derecede iyi bir başlangıç.
4. Backend ve veritabanı
Node.js ile basit bir API, sonra PostgreSQL. Kullanıcı kaydı, giriş ve bir tabloya yazıp okumak. Burada HTTP'yi, durum kodlarını, SQL'i ve şifrenin neden hash'lenerek saklandığını öğrenirsiniz.
5. Canlıya çıkmak
Docker ile uygulamanızı bir container'a koyun ve bir sunucuya ya da Vercel gibi bir platforma çıkarın. Yazdığınız şeyin bir URL'si olması, mülakatta "bunu ben yaptım, buradan açabilirsiniz" diyebilmeniz demek. Express uygulamasını Vercel'e çıkarmayı bu yazıda anlattım.
6. Gerçek bir proje
Kendi hayatınızdan bir problem seçin. Bir kulübün üye takibi, ailenizin harcama tablosu ya da sık yaptığınız bir işi otomatikleştiren küçük bir araç olabilir. Tutorial'ı takip ederek yaptığınız todo uygulaması ile kendi probleminizi çözen uygulama arasındaki fark, mülakatta hemen anlaşılıyor.
Kendi kendine yazılım öğrenmek için kaynaklar
Ücretli kurs almadan önce resmi dokümantasyonları deneyin. Çoğu, kurslardan daha güncel ve daha doğru:
- MDN Web Docs: HTML, CSS, JavaScript
- javascript.info: JavaScript'i baştan sona
- TypeScript Handbook
- Vue dokümantasyonu ve React dokümantasyonu
- NestJS dokümantasyonu
- PostgreSQL dokümantasyonu
- roadmap.sh: alan bazında öğrenme yol haritaları
İngilizce kaynaklar Türkçe olanlardan çok daha fazla. İngilizceniz zayıfsa, teknik İngilizce okumayı yazılımla birlikte öğrenmeye başlayın. Hata mesajlarının ve dokümantasyonların çoğu İngilizce.
Üniversite okumadan yazılımcı olunur mu?
Olunur. Benim eğitimim Bilgisayar Programcılığı ve devam eden bir Yönetim Bilişim Sistemleri lisansı. Yine de bazı şirketlerin ilanlarında diploma şartı var, özellikle kurumsal şirketlerde ve kamuda. Diploma bazı kapıları kolay açıyor, ama kapıdan girdikten sonra ne yapabildiğiniz önemli oluyor.
Okuyorsanız okulun size verdiği en değerli şey topluluk. GDSC gibi öğrenci kulüpleri, etkinlikler ve hackathon'lar ilk ağınızı kuruyor.
Açık kaynağa nasıl katkı verilir?
Açık kaynak, iş tecrübeniz yokken gerçek kod tabanlarında çalışmanın en iyi yolu. Kodunuzu deneyimli geliştiriciler review ediyor ve bu bedava bir mentorluk. Başlamak için kullandığınız bir kütüphanenin good first issue etiketli issue'larına bakın:
gh repo fork sahibi/proje --clone
cd proje
git checkout -b fix/typo-in-readme
# değişikliği yapın
git commit -am "docs: fix typo in readme"
gh pr create
İlk katkınızın dokümantasyondaki bir yazım hatası olması gayet normal. Önemli olan, bir projenin katkı sürecini (fork, branch, PR, review) baştan sona yaşamak.
Yazılımcı olarak ilk iş nasıl bulunur?
İlk iş en zor olanı, çünkü ilanların çoğu tecrübe istiyor. Tecrübe yerine gösterebileceğiniz şey projeleriniz.
- GitHub'da iki üç tane düzgün proje tutun. Her birinin README'sinde ne yaptığı, nasıl çalıştırıldığı ve varsa canlı linki olsun. Yarım kalmış on repo yerine bitmiş üç repo daha iyi görünüyor.
- CV'niz tek sayfa olsun. Kurs sertifikalarını değil, yaptığınız şeyleri ve kullandığınız teknolojileri yazın.
- Junior ve stajyer ilanlarına başvurun, ilanda istenen her şeyi bilmiyorsanız da başvurun. İlanlar çoğu zaman ideal adayı tarif ediyor.
- Mülakatta kendi projenizi baştan sona anlatabilmeye hazırlanın: neden bu teknolojiyi seçtiniz, en çok nerede zorlandınız, şimdi olsa neyi farklı yapardınız.
- Reddedildiğiniz her mülakattan bir eksik çıkarın ve bir sonrakine kadar onu kapatın.
Yapay zekâ ile yazılım öğrenmek
Bugün yazılım öğrenen birinin elinde benim başladığım dönemde olmayan araçlar var. Claude Code gibi kodlama ajanları kod tabanını okuyup açıklayabiliyor, hata mesajını yorumlayabiliyor, değişiklik önerebiliyor. Nasıl çalıştığını Claude Code nedir yazısında anlattım.
Öğrenirken bu araçları öğretmen gibi kullanın: "bu kod ne yapıyor, neden böyle yazılmış" diye sorun. Anlamadığınız kodu kopyalayıp geçerseniz araç sizin yerinize öğrenmiş oluyor, siz değil.
Sık sorulan sorular
Yazılımcı olmak kaç yıl sürer?
Kesin bir süre yok. Ne kadar vakit ayırdığınıza, önceki bilginize ve hedeflediğiniz alana göre çok değişiyor. İş bulduktan sonra da öğrenme bitmiyor.
Kaç yaşında yazılıma başlanır?
Her yaşta. Önemli olan yaş değil, düzenli çalışmak ve ortaya bir şey koymak.
İngilizce bilmeden yazılımcı olunur mu?
Başlanır, ama bir noktada İngilizce okumak zorunda kalırsınız. Dokümantasyon, hata mesajları ve kaynakların çoğu İngilizce.
Yazılım öğrenmek için hangi bilgisayar gerekir?
Web geliştirme için orta seviye herhangi bir bilgisayar yeter. Rahat çalışmak için 8 GB, Docker ve birden fazla servis için 16 GB RAM öneririm.